W zaleceniach PTD w 2018 r. w rozdziale 24. dotyczącym cukrzycy i ciąży zaszły liczne, drobne zmiany.
Dodano, iż w Polsce obowiązuje zasada powszechnych badań przesiewowych w kierunku hiperglikemii u kobiet w ciąży oraz że podział i kryteria rozpoznania takiej hiperglikemii są zgodne z wytycznymi WHO. Usunięto z tekstu przeciwwskazania do antykoncepcji hormonalnej u chorej na cukrzycę (palenie papierosów, otyłość, źle wyrównana cukrzyca). Cukrzyca per se nie stanowi przeciwwskazania do doustnej antykoncepcji hormonalnej. Kobiety, które planują ciążę, powinny być informowane o fakcie, iż ryzyko powikłań ciąży zwiększa się wraz z czasem trwania cukrzycy, obecnością powikłań narządowych cukrzycy oraz brakiem wyrównania metabolicznego.
Każdy lekarz mający pod swoją opieką pacjentkę chorującą na cukrzycę typu 2 powinien regularnie omawiać z nią plany dotyczące prokreacji i informować o konieczności planowania ciąży. Kobiety chore na cukrzycę typu 2 otrzymujące leki doustne już w okresie planowania ciąży wymagają zastosowania insulinoterapii. Stosowanie metforminy dopuszcza się jedynie u pacjentek chorych na cukrzycę typu 2 w okresie przedkoncepcyjnym w sytuacji, gdy zapewnia ona optymalną kontrolę wyrównania metabolicznego. U pacjentek chorych na cukrzycę przedciążową zaleca się stosowanie kwasu acetylosalicylowego w dawce 1 mg/kg mc. (75–150 mg/d) od 12. do 34. tygodnia ciąży. To zalecenie wynika z ugruntowanej pozycji kwasu acetylosalicylowego w prewencji stanu przedrzucawkowego (podobnie standardy ADA z 2018 r. rekomendują wszystkim kobietom w ciąży z wcześniej istniejącą cukrzycą typu 1 lub typu 2 stosowanie w celu zmniejszenia ryzyka stanu przedrzucawkowego małej dawki kwasu acetylosalicylowego [60–150 mg/d; zwykle 81 mg/d] codziennie od końca I trymestru aż do urodzenia dziecka). Zmiany w leczeniu dietetycznym to zmniejszenie średniego energetycznego zapotrzebowania dobowego z 35 do 30 kcal/kg należnej mc. oraz ograniczenie liczby węglowodanów do <180 g/dobę.
W rozdziale dodano szczegółową rekomendację (funkcjonującą od dawna), że w okresie planowania ciąży zaleca się wdrożyć suplementację kwasem foliowym (min. 0,4 mg/d) co najmniej 6 tygodni przed zajściem w ciążę do 12. tygodnia ciąży.
Z przeciwwskazań do zajścia w ciążę u pacjentki chorej na cukrzycę zniknęło określenie „ciężka” w opisie nefropatii z klirensem <40 ml/min (bo z racji definicji taka nie jest) oraz pozycja „niekontrolowane, oporne na leczenie nadciśnienie tętnicze”. Pojawiło się nowe przeciwwskazanie: „kardiomiopatia okołoporodowa w przeszłości z jakimkolwiek resztkowym upośledzeniem lewej komory”. Powikłania sercowe jako przeciwwskazania do zajścia w ciążę zostały teraz ujęte w sformułowaniu: „zaawansowana choroba niedokrwienna serca niepoddająca się leczeniu, kardiomiopatia przerostowa lub ciężkie upośledzenie funkcji komory systemowej (LVEF <30%, NYHA III/IV)”.
Zobacz także:
2018 Guidelines on the management of diabetic patients. A position of Diabetes Poland. Clin. Diabet. 2018; 4, 1 DOI: 10.5603/DK.2018.0001.
Management of Diabetes in Pregnancy: Standards of Medical Care in Diabetes—2018 American Diabetes Association. Diabetes Care 2018 Jan; 41 (Supplement 1): S140. https://doi.org/10.2337/dc18-S013
Na podst.: Polskie Towarzystwo Diabetologiczne: Zalecenia kliniczne dotyczące postępowania u chorych na cukrzycę 2018. Diabetologia Praktyczna 2018; 4 (1): 60–64
